۱. دسته‌بندی جامع انواع پروتز ثابت و متحرک در شیراز

درمان‌های پروتزی دندان به دو شاخه اصلی تقسیم می‌شوند. شناخت این دسته‌بندی‌ها به شما کمک می‌کند در جلسه مشاوره، تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید.

گروه اول: پروتزهای متحرک (Removable)

این نوع پروتزها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بیمار می‌تواند بدون نیاز به دندانپزشک، آن‌ها را در مواقع لزوم (مانند زمان خواب یا شستشو) از دهان خارج کند.

• ✔پروتز کامل (Complete Denture): زمانی که بیمار تمامی دندان‌های فک بالا یا پایین را از دست داده باشد، این روش کاربرد دارد. بین مردم به «دست دندان» یا «دندان مصنوعی» معروف است و روی لثه‌ها می‌نشیند.
• ✔پروتز پارسیل (Partial Denture): مختص زمانی است که فرد فقط تعدادی از دندان‌هایش را از دست داده است. این پروتز که به «دست دندان تکه‌ای» شهرت دارد، از طریق گیره‌های مخصوص به دندان‌های باقیمانده متصل می‌شود. اغلب زمانی پیشنهاد می‌شود که بیمار شرایط انجام ایمپلنت را نداشته باشد.

گروه دوم: پروتزهای ثابت (Fixed)

این پروتزها پس از قالب‌گیری و ساخت، توسط دندانپزشک در دهان فیکس می‌شوند. بیمار قادر به خارج کردن آن‌ها نیست و تمیز کردنشان دقیقاً مانند دندان‌های طبیعی انجام می‌شود.

1. روکش دندانی (Dental Crown): وقتی تاج دندان تخریب وسیعی داشته باشد اما ریشه سالم بماند، از روکش استفاده می‌کنیم. برای نصب روکش، دندان طبیعی باید مقداری تراش بخورد تا فضای کافی ایجاد شود.
2. بریج دندانی (Dental Bridge): اگر دندانی کاملاً کشیده شود، می‌توان از دو دندان مجاور به عنوان پایه استفاده کرد. دندان‌های کناری تراش می‌خورند و سه روکش متصل به هم (پل دندانی) فضای خالی را پر می‌کنند.
3. اینله و آنله سرامیکی (Inlay & Onlay): زمانی که خرابی دندان زیاد است اما تراش دورتادور برای روکش منطقی نیست، از اینله یا آنله استفاده می‌کنیم. این قطعات سرامیکی در لابراتوار ساخته شده و فقط بخش از دست رفته دندان را ترمیم می‌کنند.
4. ایمپلنت دندانی (Dental Implant): نوین‌ترین جایگزین دندان. یک فیکسچر تیتانیومی درون استخوان فک جراحی می‌شود و پس از جوش خوردن، تاج دندان روی آن قرار می‌گیرد. بزرگترین مزیت ایمپلنت، عدم نیاز به تراش دندان‌های مجاور است.
5. بریج با پایه ایمپلنت: مکانیزمی شبیه بریج معمولی دارد، با این تفاوت که پایه‌های نگه‌دارنده به جای دندان طبیعی، ایمپلنت‌ها هستند. برای جایگزینی سه یا چند دندان کنار هم استفاده می‌شود.
6. اوردنچر (Overdenture): نوعی دست دندان کامل است که روی چند پایه ایمپلنت پیچ یا قفل می‌شود. گیر و ثبات فوق‌العاده‌ای نسبت به دنچر متحرک معمولی دارد.
7. لمینت دندانی (Dental Laminate): اگرچه در دسته پروتزهاست، اما کاربرد کاملاً زیبایی دارد. پوسته‌های بسیار نازک سرامیکی که با حداقل تراش (کمتر از ۱ میلی‌متر) روی سطح بیرونی دندان می‌چسبند تا فرم و رنگ را اصلاح کنند.

۲. مقایسه تخصصی پروتز ثابت و متحرک در شیراز

برای انتخاب صحیح، باید تفاوت‌های عملکردی این دو گروه را بدانید. ما بر اساس شرایط آناتومیک فک بیمار، بهترین گزینه را پیشنهاد می‌دهیم.

تجربه ما در کلینیک نشان می‌دهد بیمارانی که از دست دندان سنتی به سمت اوردنچر (متکی بر ایمپلنت) سوئیچ می‌کنند، کیفیت زندگی و اعتمادبه‌نفسشان در مهمانی‌ها به شدت افزایش می‌یابد، زیرا دندان دیگر در دهان نمی‌لغزد.

۳. مزایا و معایب در انتخاب بهترین پروتز ثابت و متحرک در شیراز

هر درمان دندانپزشکی چالش‌ها و نقاط قوت خود را دارد. بررسی شفاف این موارد پیش از شروع درمان الزامی است.

۴. پروسه قالب‌گیری و ساخت در کلینیک‌های پیشرفته

دوران قالب‌گیری با خمیرهای تهوع‌آور تمام شده است. ما با استفاده از اسکنرهای داخل دهانی، سرعت و دقت کار را به طرز چشمگیری افزایش داده‌ایم. مراحل ساخت شامل موارد زیر است:

1. تصویربرداری اپتیکال: اسکن سه‌بعدی از محیط دهان در کمتر از ۳ دقیقه.
2. طراحی نرم‌افزاری (CAD): شکل، اندازه و رنگ دندان با در نظر گرفتن فرم صورت طراحی می‌شود.
3. تراش دیجیتال (CAM): دستگاه‌های میلینگ، بلوک‌های سرامیکی را با دقت میکرونی تراش می‌دهند.
4. تست اکلوژن: بررسی نحوه روی هم قرار گرفتن فک‌ها و تحویل نهایی به بیمار.

مقایسه متریال‌های ترمیم ثابت (روکش دور دندان در برابر ترمیم بخشی)

۵. نکات طلایی مراقبت برای افزایش عمر پروتزها

درمان موفقیت‌آمیز پروتز ثابت و متحرک در شیراز نیازمند همکاری بیمار در خانه است. بافت لثه زیر پروتزها بسیار حساس است.

• 🔹 استفاده از سوپرفلاس: نخ دندان‌های معمولی از زیر بریج عبور نمی‌کنند. سوپرفلاس ابزار ضروری برای تمیز کردن فضای زیرین روکش‌های متصل است.
• 🔹 استراحت لثه‌ها: بیماران دارای دنچر متحرک حتماً باید شب‌ها پروتز را خارج کرده و در ظرف آب (ترجیحاً با قرص تمیزکننده مخصوص) قرار دهند تا لثه نفس بکشد.
• 🔹 واترپیک (آب‌فشان): بهترین سرمایه‌گذاری برای شستشوی شیارهای اطراف پایه ایمپلنت‌ها دستگاه واترپیک است.

شکستن اجسام سخت مانند یخ، پسته یا فندق با دندان‌های روکش‌شده ممنوع است. سرامیک‌های دندانی با وجود استحکام بالا در برابر فشار جویدن، در مقابل ضربه‌های نقطه‌ای شکننده‌اند.